
Σε μία σοβαρή παγκόσμια επιδημία αναδεικνύεται ο σακχαρώδης διαβήτης, καθώς αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου για περίπου 7.000.000 άτομα ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Tαυτόχρονα προκαλεί σημαντικό αριθμό άλλων σοβαρών επιπλοκών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, οι μόνιμες βλάβες του αμφιβληστροειδούς του οφθαλμού, και το διαβητικό πόδι. Είναι λοιπόν πασιφανές ότι η επιδημία ευρίσκεται εκτός ελέγχου και απαιτούνται παγκοσμίως, ταχύτατα πλέον δραστικές επεμβάσεις όπως διεξοδικά συζητήθηκε προ 15νθημέρου στο 20ο Παγκόσμιο Συνέδριο για τον Διαβήτη στο Μόντρεαλ, Καναδάς.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Συνομοσπονδία για την καταπολέμηση του Διαβήτη, την τελευταία 20ετία έχει σημειωθεί ραγδαία αύξηση της συχνότητας της νόσου, με αποτέλεσμα σήμερα να πάσχουν από αυτήν 285.000.000 άνθρωποι, δηλαδή το 6,6% του πληθυσμού της γης, έναντι των 151.000.000 το 2000, ενώ μέχρι το 2030 υπολογίζεται ότι θα νοσούν 438.000.000 άνθρωποι. Τουλάχιστον το 50% όσων πάσχουν από διαβήτη κατά κύριο λόγο τύπου 2, δεν το γνωρίζουν και το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει σε μερικές χώρες ακόμα και το 80%!
Στη χώρα μας από σακχαρώδη διαβήτη πάσχει περίπου το 12% του γενικού πληθυσμού. Η νόσος έχει υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στο δυτικό κόσμο, ιδιαίτερα ο διαβήτης τύπου ΙΙ, και αυτό αποτελεί μια σαφή ένδειξη για τη συσχέτισή της με το σύγχρονο τρόπο ζωής, τις διατροφικές μας συνήθειες και την έλλειψη σωματικής άσκησης.
Όπως είναι γνωστό, ο διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική νόσος, η οποία κατηγοριοποιείται σε τύπο Ι και ΙΙ, και οφείλεται στην έλλειψη ή στην διαταραχή της δράσεως της ινσουλίνης, μιας ορμόνης ζωτικής σημασίας που εκκρίνεται από το πάγκρεας.
Η ινσουλίνη ενεργεί ως κλειδί που ανοίγει τις κατάλληλες διόδους των κυττάρων για την είσοδο εκτός των άλλων της γλυκόζης (σάκχαρο) και την παραγωγή ενέργειας αλλά και άλλων μεταβολικών λειτουργιών.
Στο διαβήτη, είτε το πάγκρεας δεν παράγει επαρκείς ποσότητες ινσουλίνης και έτσι αυτή δεν επαρκεί για να εισχωρήσει στα κύτταρα, είτε ελαττώνεται η ευαισθησία των κυττάρων σε αυτήν, οπότε και πάλι δεν είναι δυνατή η χρησιμοποίηση της παραγόμενης ποσότητας από τον οργανισμό. Έτσι, η νόσος χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίμα (υπεργλυκαιμία), η οποία μπορεί να οδηγήσει σε οξείες (διαβητικό κώμα) είτε σε χρόνιες (παθήσεις των αγγείων) επιπλοκές.
Τα παραπάνω τόνισε ο Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Έρευνας, Πρόληψης και Θεραπείας του Σακχαρώδη Διαβήτη και των επιπλοκών του Καθηγητής κ. Σωτήριος Α. Ράπτης, με αφορμή τον ετήσιο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Διαβήτη στις 14 Νοεμβρίου.
Η ημέρα αυτή έχει οριστεί από την Διεθνή Συνομοσπονδία για των Σακχαρώδη Διαβήτη (IDF) ως ημέρα επίσημου εορτασμού, καθώς αποτελεί την ημερομηνία των γενεθλίων του Frederick Banting, ο οποίος, μαζί με τον Charles Best, συνέλαβε πρώτος την ιδέα που οδήγησε στην ανακάλυψη της ινσουλίνης το 1922.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Ράπτης, το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας για την περίοδο 2009 – 2013 είναι η «Εκπαίδευση και Πρόληψη για το Διαβήτη (Diabetes Education and Prevention) και το σλόγκαν της εκστρατείας για το 2009 ‘Κατανοώ το Διαβήτη και Αναλαμβάνω τον Έλεγχο» (Understand Diabetes and Take Control), καταδεικνύουν περισσότερο από ποτέ την ολοένα αυξανόμενη ανάγκη για έγκυρη ενημέρωση πασχόντων και μη, σχετικά με την έγκαιρη αναγνώριση και ταυτοποίηση των συμπτωμάτων της νόσου, καθώς και παγκόσμια επαγρύπνηση για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της.
Τα άτομα με διαβήτη είναι υποχρεωμένα να αναλαμβάνουν τα ίδια το 95% της ευθύνης της καθημερινής θεραπευτικής φροντίδας τους, γεγονός το οποίο προϋποθέτει τη συνεχή και υψηλού επιπέδου εκπαίδευσή τους για τη διαχείριση της νόσου τους.
Επιπλέον ο κ. Ράπτης τόνισε, ότι εκτός του ιατρικού προβλήματος, η εξάπλωση του σακχαρώδη διαβήτη, αποτελεί σε όλη την υφήλιο, ένα τεράστιο οικονομικό πρόβλημα, το οποίο μπορεί να χαρακτηρισθεί, σαν μία παγκόσμια σοβαρή οικονομική απειλή.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Παγκόσμιας Διαβητολογικής Συνομοσπονδίας (της οποίας ο πρόεδρος του Ε.ΚΕ.ΔΙ. είναι ισόβιο μέλος) από τον σακχαρώδη διαβήτη και τις επιπλοκές του η επιβάρυνση των ετήσιων προϋπολογισμών υγείας σε όλα τα κράτη της υφηλίου, είναι σήμερα, το λιγότερο 376 δισεκατομμύρια δολάρια και υπολογίζεται με την ίδια εξέλιξη, το 2030 να έχει ξεπεράσει τα 490 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η παλαιότερη δοξασία ότι ο σακχαρώδης διαβήτης ιδιαίτερα τύπου 2, εμφανίζεται μόνον σε ασθενείς υψηλοτέρων οικονομικών εισοδημάτων, δεν ευσταθεί πλέον. Σήμερα γνωρίζουμε ότι π.χ. οι Ινδίες έχουν 50 εκατομμύρια άτομα με διαβήτη (παγκόσμια ο υψηλότερος αριθμός) η Κίνα 43 εκατομμύρια, οι Η.Π.Α. 27 εκατομμύρια, η Ρωσία 10 εκατομμύρια και η Βραζιλία 8 εκατομμύρια. Τόσο στην Γερμανία όσο και στην Ελλάδα η συχνότητα των ατόμων με διαβήτη είναι της τάξεως του 12%. Η εκατοστιαία αναλογία του πληθυσμού σε άτομα με διαβήτη είναι π.χ.: στις νήσους του Ειρηνικού 31%, στα Αραβικά Εμιράτα 19%, στην Σαουδική Αραβία 17% και στο Bahrain 15%.
Eίναι πλέον σήμερα διεθνώς παραδεκτό ότι η έγκαιρη παρέμβαση στους διαβητικούς τύπου 2 και βέβαια η πρόληψη, είναι σωτήριες για την περαιτέρω εξέλιξη της νόσου. Πέντε κιλά απώλεια σωματικού βάρους, επιφέρει μια σημαντική πτώση της Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης κατά 2 μονάδες, γεγονός που οδηγεί σε μία ελάττωση των απωτέρων επιπλοκών κατά 25 έως 30%.
Η γνωστή μεσογειακή δίαιτα και η κατάλληλη σωματική άσκηση αποτελούν την καλύτερη μέθοδο πρόληψης του Διαβήτη τύπου 2, και τις περισσότερες φορές οδηγούν σε ρύθμιση του εκτροχιασμένου σακχάρου, χωρίς φάρμακα.
Νέα ανάλογα ινσουλίνης, ταχείας και βραδείας δράσεως, αλλά ιδίως η δυνατότητα με δισκία, κινητοποιήσεως μιας ορμόνης (GLP-1) από το λεπτό έντερο και η δράση της στα β-κύτταρα του παγκρέατος, οδηγούν στην έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας μέσω του φυσιολογικού δρόμου εκκρίσεως της, χωρίς τον κίνδυνο υπογλυκαιμιών.
Η εξατομικευμένη αντιμετώπιση από τον ειδικό γιατρό και η ειλικρινής συνεργασιμότητα των ατόμων με διαβήτη με τον γιατρό τους, οδηγούν στην άρτια ρύθμιση των και την αποφυγή των απώτερων επιπλοκών της νόσου.

































